Karaciğer dokusunun sertleşmesi (fibrozis), kronik karaciğer yağlanması (MASLD/NAFLD), hepatit enfeksiyonları ve metabolik sendrom zemininde gelişen en sinsi patolojidir. Ankara Çankaya YDA Center’da yer alan kliniğimizde, karaciğer sağlığının korunması ve fibrozisin erken evrede yakalanması amacıyla FibroScan (Transient Elastografi) ve B-Mod Ultrason Rehberliğinde Shear Wave Elastografi (SWE) teknolojileri bizzat Prof. Dr. İsmail Hakkı Kalkan tarafından uygulanmaktadır.
Geleneksel karaciğer iğne biyopsisinin getirdiği ağrı, yatış gereksinimi ve kanama risklerini tamamen ortadan kaldıran bu yöntemler; karaciğerin elastikiyetini saniyeler içinde ses dalgalarıyla ölçerek sayısal verilere dönüştürür.
Kliniğimizde Uygulanan Bütüncül Karaciğer İnceleme Protokolü
Karaciğer değerlendirmesi yalnızca bir cihaz ölçümünden ibaret değildir; gastroenteroloji disiplini içerisinde anatomik ve fonksiyonel olarak bir bütün halinde ele alınmalıdır:
1. B-Mode Hepatobiliyer Ultrasonografi
Ölçüm öncesinde karaciğerin genel boyutu, konturları, eko yapısı, safra kesesi, safra yolları, dalak ve portal venöz damar sistemi yüksek çözünürlüklü ultrasonla taranır. Olası kitle, kist, hemanjiom veya anatomik varyasyonlar önceden incelenir.
2. Elastografi ile Sertlik Ölçümü (FibroScan & 2D-SWE)

Hastanın klinik tablosu, karın duvarı kalınlığı ve anatomik yapısı değerlendirilerek en uygun elastografi yöntemi belirlenir:
- FibroScan Değerlendirmesi: Özel titreşim dalgaları gönderilerek karaciğer sertliği (kPa) ve kontrollü zayıflama parametresi (CAP) ile yağlanma derecesi taranır.
- 2D-Shear Wave Elastografi (SWE): Ultrason ekranında karaciğer damarları canlı olarak görülürken, hekim tarafından belirlenen hedef bölgeden (ROI) enine ses dalgaları yayılım hızı ölçülür ve renkli sertlik haritası çıkarılır.
3. Yağlanma (Steatoz) ve Fibrozis Kantifikasyonu
Elde edilen Kilopaskal (kPa) değerleri uluslararası kılavuzlar (EASL / AASLD) ışığında F0 (normal), F1 (hafif), F2 (orta), F3 (ileri) ve F4 (siroz riski) evrelerine göre derecelendirilir.
Klinik Değerlendirme ve İnceleme Süreç Tablosu
Prof. Dr. İsmail Hakkı Kalkan Kliniği’nde karaciğer inceleme sürecinin aşamaları ve hedeflenen klinik kazanımlar aşağıda özetlenmiştir:
| İnceleme Basamağı | Uygulama Yöntemi | Hedeflenen Klinik Kazanım | Klinik Endikasyon ve Amaç |
|---|---|---|---|
| Ayrıntılı Hepatolojik Değerlendirme | Hasta öyküsü, risk faktörleri analizi ve karaciğer enzimlerinin incelenmesi. | Metabolik risk profilinin ve karaciğer hasar geçmişinin saptanması. | Karaciğer yağlanması, diyabet ve metabolik sendrom zeminli risklerin belirlenmesi. |
| B-Mode Hepatobiliyer Ultrason | Yüksek frekanslı ultrasonik ses dalgalarıyla karaciğer parankiminin görüntülenmesi. | Karaciğer morfolojisi, safra yolları ve damar açıklığının doğrulanması. | Organik lezyonların, safra taşlarının ve vasküler patolojilerin ekarte edilmesi. |
| Karaciğer Elastografisi (FibroScan / SWE) | İğnesiz ses ve mekanik dalgalar yardımıyla doku sertliğinin (kPa) ölçülmesi. | Karaciğer fibrozis (sertleşme) evresinin sayısal ve objektif olarak tespiti. | Biyopsiye gerek kalmadan sessiz siroz ve ileri fibrozis riskinin erken tespiti. |
| Kişiselleştirilmiş Tedavi & Takip Planı | Beslenme düzenlemesi, medikal tedavi ve periyodik elastografi takibi. | Karaciğer yağlanmasının ve sertleşmesinin geriletilmesi (reversibilite). | Karaciğerin rejenerasyon kapasitesini destekleyerek organ fonksiyonlarının korunması. |
Tanı Yönteminin Belirlenmesi ve Hasta Odaklı Yaklaşım
Kliniğimizde uygulanacak tetkik modalitesi (FibroScan veya Shear Wave Elastografi) şablon bir yaklaşımla değil; hastanın vücut kitle indeksi, karın duvarı kalınlığı, kaburga aralıklarının yapısı ve klinik geçmişi göz önüne alınarak bizzat Prof. Dr. İsmail Hakkı Kalkan'ın uzman klinik yönlendirmesi ve hastanın bilgilendirilmiş rızası doğrultusunda kişiye özel olarak seçilmektedir.
Karaciğer sertliği ölçümü, biyopsiden farkları ve kilopaskal (kPa) evreleri hakkında hazırladığımız kapsamlı medikal rehbere aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz:
Karaciğer Yağlanması Nedir? Belirtileri, Tedavisi ve Siroz Riski
FibroScan ve Elastografi Raporu Nasıl Okunur? Kilopaskal (kPa) ve CAP Skoru Rehberi
Karaciğer Biyopsisi Nedir, Nasıl Yapılır? Biyopsi Yerine Elastografi (FibroScan) Yapılır mı?
Sıkça Sorulan Sorular: Klinik Uygulama ve Süreç
Karaciğer sertliği ölçümü işlemi nasıl uygulanır ve ne kadar sürer?
İşlem tamamen ağrısız ve iğnesizdir. Hasta muayene masasında sırtüstü dinlenirken sağ kaburga aralığına ultrasonik jel sürülür ve özel prob yerleştirilir. Ses ve titreşim dalgaları yardımıyla karaciğer dokusunun sertliği saniyeler içinde hesaplanır. Tüm inceleme ortalama 5 ila 10 dakika içinde tamamlanır.
İşlem öncesinde açlık veya özel bir hazırlık gerekir mi?
Evet. Yemek sonrasında sindirim sistemi ve karaciğer kan akımında fizyolojik artış meydana geldiğinden doku olduğundan daha sert ölçülebilir. En doğru ve güvenilir ölçüm değerlerine ulaşabilmek için işlemden önce en az 4 ila 6 saatlik tam açlık gereklidir.
Kliniğinizde FibroScan mi yoksa Shear Wave Elastografi mi tercih edilmektedir?
Kliniğimizde hem FibroScan (Transient Elastografi) hem de B-Mode Ultrason Entegreli 2D-Shear Wave Elastografi (SWE) yöntemleri hekim yetkinliğinde değerlendirilmektedir. Hastanın beden kitle indeksine (obezite durumuna), kaburga aralıklarına ve karaciğer anatomisine göre en uygun teknoloji bizzat Prof. Dr. İsmail Hakkı Kalkan tarafından hastanın bilgilendirilmiş rızasıyla seçilir.
Ölçüm sonuçları ne zaman verilir ve tedavi nasıl planlanır?
Sonuçlar işlem tamamlandığı anda sayısal olarak (Kilopaskal - kPa cinsinden sertlik ve yağlanma skoru) hekim ekranında belirir ve hastaya aynı gün teslim edilir. Elde edilen evreye göre metabolik, medikal ve beslenme tedavisi planlanarak 6-12 aylık periyotlarla takip protokolü başlatılır.
